काठमाडौं ।
इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (आईआईटी) लाई भारतमा इन्जिनियरिङ शिक्षाको शिखर संस्थान मानिन्छ। तर भर्खरै भारतभर आईआईटी विद्यार्थीहरूको प्लेसमेन्टलाई लिएर एउटा चकित पार्ने तथ्यांक खुलासा भएको छ। विद्यार्थीहरूले आईआईटी संस्थानहरूमा नियुक्तिको अभावको सामना गरिरहेका छन्।
भारतमा सूचनाको अधिकार ऐन अन्तर्गत, आईआईटी कानपुरका पूर्व छात्र धीरज सिंहले डाटाको खुलासा गरेका छन्। जसअनुसार यस वर्ष झण्डै ८ हजार विद्यार्थीले आईआईटीका २३ क्याम्पसमा प्लेसमेन्ट पाएका छैनन् । २१,५०० विद्यार्थीले २०२४ को प्लेसमेन्टका लागि दर्ता गरेका थिए। जसमध्ये १३ हजार ४१० विद्यार्थीले मात्रै रोजगारी पाएका छन्। तीमध्ये ३८ प्रतिशत रोजगारविहीन छन् र अझै पनि रोजगारीको खोजीमा छन्।
पछिल्ला दुई वर्षमा, बेरोजगार आईआईटी विद्यार्थीहरूको संख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। दुई वर्षअघिसम्म ३ हजार ४ सय विद्यार्थी मात्रै नियुक्ति पाउन सकेका थिएनन्। यसको अर्थ लगभग १९ प्रतिशत आईआईटी विद्यार्थीहरूले प्लेसमेन्ट पाएनन्। तर अहिले ३८ प्रतिशतले बेरोजगारीको सामना गरिरहेका छन् ।
आईआईटीका पुराना ९ संस्थानहरूमा १६ हजार ४०० विद्यार्थीले दर्ता गरेका थिए जसमध्ये ६ हजार ५० विद्यार्थी अर्थात् ३७ प्रतिशतले जागिर पाएका छैनन्।
एकै समयमा, आईआईटीको १४ नयाँ संस्थानहरूमा स्थिति अझ खराब देखिन्छ। जहाँ ५ हजार १ सय विद्यार्थीले दर्ता गरेका थिए। जसमध्ये २,०४० (४०%) ले प्लेसमेन्ट पाउन सकेनन्। आईआईटी कानपुरका पूर्व छात्र र सल्लाहकार धीरज सिंहले लिङ्क्डइनमा यो डाटा साझा गरेका छन्।
धीरजले आईआईटी खड़गपुरका ३३ प्रतिशत विद्यार्थीले प्लेसमेन्टबाट जागिर नपाएको लेखेका छन्। विद्यार्थीहरू तनाव, समस्या र निराशामा बाँचिरहेका छन्।
गत ५ वर्षमा आईआईटी दिल्लीमा २२ प्रतिशत विद्यार्थीले जागिर पाएका छैनन् । यो संख्या सन् २०२४ मा ४० प्रतिशत हुने बताइएको छ । तथ्यांकले गत दुई वर्षमा आईआईटी दिल्लीमा ६०० विद्यार्थी बेरोजगार रहेको खुलासा गरेको छ।
प्लेसमेन्टको यो लडाइका कारण विद्यार्थीको मानसिक अवस्था बिग्रँदै गएको रिपोर्टमा उल्लेख छ। यो वर्ष ६ जना आईआईटी विद्यार्थीले आत्महत्या गरेका छन्। जसले विद्यार्थीहरू कति तनावमा छन् र कति समस्यामा बाँचिरहेका छन् भन्ने देखाउँछ।
संस्थानका स्नातकोत्तर तहका ६१ प्रतिशत विद्यार्थी अझै बेरोजगार रहेको बताइएको छ। देशका शीर्ष इन्जिनियरिङ संस्थानहरूको यी तथ्याङ्कहरू निकै चिन्ताजनक रहेको रिपोर्टमा भनिएको छ।
प्रकाशित: १३ जेष्ठ २०८१, आईतवार
