
काठमाडौं ।
धेरै हलिउड साइन्स फिक्शन फिल्महरूमा, हामीले अभिनेताहरू सुपरहीरोको रूपमा एक ग्रहबाट अर्को ग्रहमा आउजाउ गरेको देखेका छौं। नयाँ वैज्ञानिक सिद्धान्तले बताउँछ कि एलियनहरू पनि पृथ्वीमा आउन सक्छन्, तर तिनीहरूको आगमनको बारेमा हामीलाई पहिले नै थाहा हुनेछैन्। यसको कारण यो हो कि तिनीहरू उल्कापिण्ड (अर्थात मिटिओराइट) मा चढेर आउन सक्छन्। अनुसन्धानकर्ताहरूले यस्ता घटना कसरी पत्ता लगाउन सकिन्छ भन्ने योजना पनि दिएका छन्।
लाइभ साइन्सको एक रिपोर्टअनुसार ‘प्यानस्पर्मिया’ सिद्धान्तले उल्का (मिटिओराइट) मा हिचकिङ्ग गरेर एलियन जीवन एक ग्रहबाट अर्को ग्रहमा फैलिन सक्ने सुझाव दिन्छ। वैज्ञानिकहरूले जहिले पनि एलियनहरूको उपस्थितिको लागि एक्सोप्लानेट्सलाई राम्रो ठाउँ ठानेका छन्।
एक्सोप्लानेट्स (Exoplanets) ती ग्रहहरू हुन् जसले हाम्रो सूर्यको वरिपरि घुम्दैन तर त्यस्तै कुनै अन्य ताराको वरिपरि घुम्छन्।
वैज्ञानिकहरूले हालसम्म ५ हजारभन्दा बढी एक्सोप्लानेट्स पत्ता लगाएका छन्। वैज्ञानिकहरूले सोच्छन् कि त्यहाँ एक्सोप्लानेट्समा जीवनको प्रमाण हुन सक्छ र एलियनहरूले एक ग्रहबाट अर्को ग्रहमा पुग्न उल्काहरू प्रयोग गर्न सक्छन्।
समाचार रिपोर्टका अनुसार सबैभन्दा ठूलो चुनौती एलियनको पहिचान गर्नु हुनेछ। एलियनहरू हामीले फिल्महरूमा देखेका भन्दा फरक देखिन सक्छन्।
रिपोर्टका अनुसार, यदि एलियनहरू पृथ्वीमा आउँछन् भने उनीहरुको खोजी गर्नुको सट्टा उनीहरुले पृथ्वीमा पार्ने प्रभावलाई हेर्नुपर्छ। दुई वैज्ञानिकले यसको रोडम्याप पनि बनाएका छन्। यदि एलियनहरूसँग पृथ्वीको प्राकृतिक सन्तुलनमा बाधा पुर्याउने क्षमता छ भने, तिनीहरूलाई पहिचान गर्न सजिलो हुन सक्छ।
यद्यपि, यस सिद्धान्त/अनुसन्धानको समीक्षा हुन बाँकी छ। यस अध्ययनलाई धेरै प्रारम्भिक भनिएको छ किनभने एक्सोप्लानेट्सको बारेमा अझै धेरै थाहा छैन। वैज्ञानिकहरूले ब्रमाण्डमा पत्ता लगाएका ५ हजार एक्सोप्लानेटको संख्या पनि नगण्य हुनसक्छ किनकी नयाँ पत्ता लागेका एक्सोप्लानेट्सको संख्या लगातार बढिरहेको छ।
तर बाहिरी जीवनका लागि यी खोजहरूले हाल एउटा प्रमुख बाधाको सामना गर्छ: हामी वास्तवमा के खोजिरहेका छौं थाहा छैन।
हामी केवल एक प्रकारको ग्रह बारे जान्दछौं जुन निश्चित रूपमा जीवन होस्ट गर्न सक्षम छ, र हामी केवल एक प्रकारको जीवनको बारेमा मात्र थाहा छ – त्यो हो, पृथ्वी, र यहाँ पाइने कार्बनमा आधारित जीवन। तर, खगोलविद्हरूले भनेअनुसार, जीवनले आकाशगंगामा अचम्मको संख्यामा रूपहरू लिन सक्छ।
यद्यपि हामी अत्यन्त भाग्यशाली हुन सक्छौं र ठ्याक्कै उस्तै प्रकारको जीवनको साथ पृथ्वीको सही प्रतिकृति भेट्टाउन सक्छौं, हामीले अस्पष्ट, अस्पष्ट, सूक्ष्म परिस्थितिहरूको सामना गर्ने सम्भावना बढी हुन्छ जुन पत्ता लगाउन धेरै वर्ष लाग्नेछ।
आफ्नो नयाँ अध्ययनमा, अन्वेषकहरूले एक सांख्यिकीय परीक्षण तयार गरे जहाँ, यदि हामीले पर्याप्त ग्रहहरूको पर्याप्त गुणहरू मापन गर्छौं भने, हामी सम्भावित रूपमा नजिकका ग्रहहरूको समूह पहिचान गर्न सक्छौं जुन समान विशेषताहरू साझा गर्दछ।
यी ग्रहहरू, प्रत्येक एक टाढाको ताराको परिक्रमा गर्ने भएकाले, एकअर्कासँग मिल्दोजुल्दो हुनुको अर्को कारण छैन, यो समूह सबै एक्सोप्लानेट्सको संग्रहबाट अलग हुनेछ।
खगोलविद टोलीको अनुसन्धान मार्चमा प्रिप्रिन्ट डाटाबेस आर्चिभ (arXiv) मा प्रकाशित गरिएको थियो, र अझैसम्म सहकर्मी समीक्षा अर्थात पियर्स रिभ्यू गरिएको छैन।
प्रकाशित: १३ बैशाख २०८१, बिहीबार