काठमाडौं ।
ह्याकरहरुले पछिल्लो समय शिक्षा क्षेत्रमा लक्षित गरेकाले शैक्षिक संस्थाहरू समस्यामा पर्न थालेका छन्।
ह्याकरहरूले प्रविधिमा गएका विद्यालय/क्याम्पसहरुको वेभसाईट, इमेलबाट तेस्रो ढोका बनाउँछ र दुर्भावनापूर्ण सफ्टवेयरको कारण विद्यार्थीको डाटा कब्जा गर्छ र गम्भीर क्षति पुर्याउँछ।
साइबर सेक्यूरिटी कम्पनी साइबरसिस्टका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिईओ) हान्नो.इन्डेन्हाउसले समस्यालाई ध्यानमा राख्दै उपकरण, प्रणाली र डाटा सुरक्षा सुनिश्चित गर्न अपरिहार्य भएकाले शैक्षिक संस्थाहरूले साइबर हमलाहरू विरुद्ध लिन सक्ने भएकाले सावधानीहरू अपनाउनुपर्ने बताएका छन्।
पछिल्लो शैक्षिक संस्थाहरू विरुद्ध साइबर हमलाहरू व्यापक भएकाले, नेपालका शैक्षिक संस्थाहरूले साइबर सुरक्षा उपायहरू लिनुपर्ने देखिएको छ।
आक्रमणकारीहरू जसले विद्यार्थी र कर्मचारी डाटालाई डाटा उल्लंघन गर्दै डाटा तेस्रो पक्षहरूलाई बेच्छन् र समस्या पार्ने डर छ।
नेपालमा पनि ह्यकरको आक्रमण हुने भएकाले यसबाट बच्न सक्ने साइबर सुरक्षा उपायहरू सूचीबद्ध गरेर समस्या बाट बच्न सकिने उपायहरु रहेको सरोकारवालाले जनाएका छन्। नेपालका शैक्षिक संस्थाहरूले प्रभावकारी साइबर सुरक्षा उपायहरू लिन संघर्ष गरिरहेको देखिएको छ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयको अनुसन्धान विभागले शैक्षिक संस्थाहरूले आफ्नो प्रणाली र नेटवर्कहरू जोगाउन कमजोरीहरू देखिएको पत्ता लगाएको छ।
शैक्षिक संस्थाका कर्मचारीहरूले आफ्नै प्राविधिक उपकरणहरू प्रयोग गर्ने भएकाले आईटी व्यवसायीहरूलाई बलियो पार्न नसक्दा समस्या देखिएकाले सचेत हुनुपर्ने काठमाडौं विश्वविद्यालयको अनुसन्धानबाट थाहा भएको छ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयका सूचना अधिकारी बाङ बिजय शर्माले अहिलेसम्म शैक्षिक संस्था सुरक्षित भएपनि कठिनाइ नल्याउन लाग्नुपर्ने बताए।
उनले भने, “शैक्षिक संस्थाहरूको कर्पोरेट नेटवर्क प्रयोग गरेर सबै शिक्षक, विद्यार्थी र कर्मचारीहरूलाई तालिम दिनुपर्छ, सम्पर्क नम्बर, इमेलको ठाउँमा अनलाईन फारम राख्दा सुरक्षित हुन्छ, काठमाडौं विश्वविद्यालय पनि त्यसैको तयारीमा छ।”
प्रकाशित: ११ आश्विन २०७९, मंगलवार
