काठमाडौं ।
यस वर्षको सुरुमा, रुसले प्रक्षेपण गर्न अस्वीकार गर्यो र बेलायती स्याटेलाइट स्टार्टअप वनवेबका लागि ३६ ओटा स्याटेलाइट अनिश्चितकालका लागि कब्जा गर्यो। परिणामस्वरूप यसले गर्दा सम्पत्तिको २३० मिलियन डलर नोक्सानी भएको थियो।
वनवेबले मार्चमा कजाकिस्तानको बायकोनुर कस्मोड्रोमबाट ३६ स्याटेलाइट (भूउपग्रह)हरू कक्षमा प्रक्षेपण गर्ने तालिका थियो। तर रुस-युक्रेनी द्वन्द्व सुरु भएपछि रुसले वनवेबलाई अल्टिमेटम जारी गर्यो।
अन्तरमहाद्वीपीय राष्ट्रले वनवेबले आफ्ना स्याटेलाइटहरूलाई सैन्य उद्देश्यका लागि प्रयोग नगर्ने आश्वासन नदिएसम्म स्याटेलाइटहरू प्रक्षेपण नगर्ने बताएको छ। यसबाहेक, रुसले बेलायती सरकारलाई कम्पनीमा आफ्नो हिस्सेदारी बेच्न आग्रह गरेको थियो।
तर अहिले पछिल्लो रिपोर्टमा, वनवेबले मार्च ३१ मा समाप्त भएको अवधिमा १२ महिनाको लागि ९.६ मिलियन डलरको राजस्वमा ३९० मिलियन अर्थात ३९ करोड डलरको समग्र घाटा भएको उल्लेख गरेको छ। वनवेबले असफल स्याटेलाइट प्रक्षेपण र कब्जाको परिणामस्वरूप २३० मिलियन डलर सम्पत्तिको हानि भएको दावी पनि गरेको छ।
वनवेबले ब्रोडब्यान्ड कनेक्टिभिटी सेवाहरू प्रदान गर्न ६५० भूउपग्रहहरू समावेश भएको अन्तरिक्ष इन्टरनेट प्रयोग गर्ने योजना बनाएको छ। गएको
जुलाईमा, फ्रान्सेली स्याटेलाइट कम्पनी ईयूटेलस्याटले कम्पनीको अधिग्रहणको घोषणा गर्यो र बेलायती सरकारले पेरिसमा सूचीबद्ध हुने संयुक्त कम्पनीमा अझै पनि हिस्सेदारी राख्ने छ। साथै, फ्रान्स सरकारको पनि कम्पनीमा आंशिक हिस्सेदारी हुनेछ।
वनवेबको नेतृत्वमा रूसको प्रतिबन्धको बावजुद, टिभी स्याटेलाइटहरू सञ्चालन गर्ने ईयूटेलस्याटले रूसी ग्राहकहरूलाई सेवा जारी राख्ने कुरामा जोड दिन्छ। कम्पनीको कारोबारको लगभग ६.३ प्रतिशत रूसबाट आउँछ।
यसअघि वनवेब कम्पनी सन् २०२०२ दिवालियापनमा पर्यो र बेलायती सरकार र भारतको भारती कम्पनीद्वारा संयुक्त १ अर्ब डलर लगानीद्वारा उद्धार गरियो। कम्पनीले दिवालिया हुनु अघि स्पेस इन्टरनेट निर्माण गर्न कुल ३.४ अर्ब डलर उठाएको थियो।
वनवेबले प्रतिवेदनमा यसले आफ्नो स्याटेलाइट सेवाहरूको लागि “कमिटेड अर्डर” मा ३०० मिलियन डलर सुरक्षित गरेको बताएको छ, जसमा साउदी अरेबियाबाट “अग्रिम” कोषमा १७० मिलियन डलर यसको निर्माण हुन बाँकी मेगासिटी निओममा कनेक्सन प्रदान गर्न समावेश छ।
वनवेबले २०२२ को अन्त्यसम्ममा व्यावसायिक सेवाहरू सुरु गर्ने आशा गरेको थियो, तर अब यसले डिसेम्बरसम्म स्याटेलाइट प्रक्षेपण कार्यक्रम पुनः सुरु नगर्न सक्छ। स्पेसएक्सको प्रतिस्पर्धी स्टारलिंक स्याटेलाइट परियोजनाको बावजुद कम्पनीले इलन मस्कको स्पेसएक्ससँग प्रक्षेपण सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको छ।
प्रकाशित: २२ भाद्र २०७९, बुधबार
