काठमाडौं ।
महासागरमा छालहरूको मुनि गहिरो शक्तिको स्रोत छ जुन अरू कुनै भन्दा फरक भन्ने वैज्ञानिकहरू भन्छन्। यसलाई उपयोग गर्न, जापानी इन्जिनियरहरूले एक प्रविधि र उपकरण तयार गरेका छन्। अब जापानले यो समुन्द्रको उर्जा संकलन गरी प्रयोग गर्ने सोच बनाएको छ।
यसका लागि जापानले ३३० टनको विशाल टर्बाइन पावर जेनेरेटर समुन्द्रको फेदमा छोड्ने भएको छ। यो विशाल टर्बाइन जेनेरेटरले सबैभन्दा शक्तिशाली समुद्री छालहरूलाई टिकाउन सक्छ र यी छालहरूमा रहेको ऊर्जालाई असीमित विद्युत आपूर्तिमा रूपान्तरण गर्न सक्ने साइन्स अलर्टले उल्लेख गरेको छ।
यसको नाम काइर्यू राखिएको छ। यसको नामको अर्थ समुद्री लहर हो। यसको संरचना २० मिटर लामो छ, जुन हवाईजहाजको आकारमा छ। यो दुईओटा सिलिन्डरले घेरिएको छ र दुवै बराबर आकारका छन्। प्रत्येक सिलिन्डरमा ११ मिटर लामो टर्बाइन ब्लेडसँग जोडिएको विद्युत उत्पादन प्रणाली जडान गरिएको छ।
यसलाई इशिक्वाजिमा हारिमा हेभी इन्डस्ट्रिजद्वारा निर्मित छ जसलाई आईएचआई कर्पोरेशन पनि भनिन्छ। कम्पनीले १० वर्षभन्दा बढी समयदेखि यसको प्रयोग गरिरहेको थियो। २०१७ मा यसले न्यू इनर्जी एण्ड ऊर्जा इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी डेभलपमेन्ट अर्गनाइजेसनसँग यसको अवधारणा परीक्षण गर्न साझेदारी गरेको थियो।
फर्मले दक्षिण पश्चिम जापानको समुद्रमा फेब्रुअरी २०२२ मा ३.५ वर्ष लामो अवधिसम्म पानीमुनि परीक्षण पूरा गर्यो। सो मेसिनले सन् २०३० मा काम सुरु गर्ने बताइएको छ।
यन्त्रलाई यस्तो तरिकाले डिजाइन गरिएको छ कि यसले स्वचालित रूपमा पावर उत्पादन गर्न सबैभन्दा उपयुक्त ठाउँ कुन हो भन्ने पत्ता लगाउनेछ। हाल जापानले आफ्नो धेरै ऊर्जा उत्पादन गर्न जीवाश्म ईन्धनको आयातमा निर्भर छ।
जापानमा समुद्रको लामो तटवर्ती छ। उत्तर प्रशान्त चक्रगतिको शक्ति अन्तर्गत महासागर पूर्वतिर घुम्छ। जब यो चक्रगतिको शक्तिण जापानसँग मिल्छ, यसले कुरोसियो करेन्ट सिर्जना गर्दछ, जुन एक शक्तिशाली करेन्ट प्रवाह हो। आईएचआईको अनुमान छ कि यदि यस प्रवाहमा रहेको ऊर्जालाई दोहोर्याउन सकिएमा यसले लगभग २०५ गिगावाट बिजुली उत्पादन गर्न सक्छ, जुन देशको वर्तमान विद्युत उत्पादन क्षमता बराबर छ।
काइर्यू छालहरु मुनि ५० मिटर पौडी गर्नेगरी बनाइएको छ। यसले टर्बाइनको लागि आवश्यक टर्क उत्पन्न गर्दछ किनकि यो छालहरूका साथमा किनारमा जान्छ। यसको प्रत्येक ब्लेड उल्टो दिशामा घुम्छ जसले गर्दा मेसिन स्थिर रहन्छ।
काइर्यूले दुई देखि चार नट (लगभग एक देखि दुई मिटर प्रति सेकेन्ड) को प्रवाहमा १०० किलोवाट शक्ति उत्पादन गर्ने बताईएको छ। ३.६ मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्ने किनार बाहिर स्थापित वाइण्ड टर्बाइनसँग तुलना गर्दा यो एकदम कम देखिन्छ।
उच्च इन्जिनियरिङ लागत, वातावरणीय सीमितता, ग्रिडमा तटीय क्षेत्रको निकटतालगायतका सबै प्रकारका चुनौतीहरू यस प्रकारका परियोजनाहरू हेर्नको लागि पार गर्न आवश्यक छ।
यदि आईएचआई कर्पोरेशनले ती समस्याहरूलाई जित्न सक्छ भने, त्यहाँ काइर्यू आकारका फाइदाहरू छन्, जसमा समुद्री शक्तिले जापानको ऊर्जा आवश्यकताको ४० देखि ७० प्रतिशतसम्म उपलब्ध गराउन सक्छ।
प्रकाशित: २८ जेष्ठ २०७९, शनिबार
