काठमाडौं ।
बेलायत सरकारको स्वामित्वमा रहेको स्याटेलाइट कम्पनी वनवेबले भारतीय रकेट प्रयोग गर्ने सम्झौता गरेको छ। यो व्यवस्था लन्डन-मुख्यालय फर्मको अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वी र क्यालिफोर्नियाको रकेट अपरेटर स्पेसएक्ससँग भएको सम्झौताको पूरक हुने बीबीसीले जनाएको छ।
बेलायतका प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सन दुई दिने भ्रमणका लागि भारत जाँदा नयाँ सम्झौताको घोषणा गरिएको हो।
रुसी अन्तरिक्ष एजेन्सीसँगको सम्झौता टुटेपछि फर्म विकल्प खोज्न बाध्य भएको थियो।
वनवेबले आफ्नो ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेट स्याटेलाइटको पहिलो भारतीय प्रक्षेपण यस वर्षको अन्त्यमा हुनसक्ने बताएको छ। यो यान भारतको पूर्वमा रहेको श्रीहरिकोटा टापुको सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट अन्तरिक्षमा जानेछ।
प्रयोग गरिने रकेट भारतको जियोसिंक्रोनस स्याटेलाइट लन्च भेहिकल (जीएसएलभी) हुनसक्छ, जुन यसको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा सक्षम स्पेस भेहिकल हो।
देशको राष्ट्रिय अन्तरिक्ष एजेन्सीको व्यापारिक शाखा, न्यूजस्पेस इन्डियासँग केही प्रकारको सम्झौता अपेक्षित थियो। वनवेबको सबैभन्दा ठूलो शेयरधनी भारतीय समूह भारती ग्लोबल हो।
यसका अध्यक्ष सुनिल भारती मित्तल वनवेबका कार्यकारी अध्यक्ष पनि हुन्।
“यो अन्तरिक्षमा सहकार्यको लागि अर्को ऐतिहासिक दिन हो, साझा महत्वाकांक्षा र न्यूस्पेस इन्डिया र वनवेबको दृष्टिकोणको लागि धन्यवाद,” उनले एक विज्ञप्तिमा भने।
वनवेबको आकाशमा इन्टरनेट स्याटेलाइटहरूको विश्वव्यापी सञ्जाल निर्माण गर्ने योजना मार्चमा युक्रेनको युद्धले अवरुद्ध भयो। द्वन्द्व, र रुस विरुद्ध पश्चिमी प्रतिबन्धहरूको परिणामस्वरूप, कम्पनीले रूसी सोयुज रकेटहरूमा पहुँच गुमाएको थियो।
कक्षमा दुई तिहाइ स्याटेलाइटहरू मात्र आफ्नो नेटवर्क पूरा गर्न आवश्यक भएकोले, वनवेबसँग क्यालिफोर्निया संगठनको फाल्कन रकेटहरूमा केही सवारीहरू बुक गर्न स्पेसएक्समा जाने बाहेक अरू विकल्प थिएन।स्पेसएक्स हाल आफ्नै अन्तरिक्षमा आधारित इन्टरनेट सेवा स्टारलिंक निर्माण गरिरहेको छ।
वनवेबले कति भारतीय प्रक्षेपणहरू प्रयोग गर्नेछ, वा न्यूस्पेस इण्डियासँगको सम्झौताको मूल्य के थियो भनेर बताएन।
रुसको सोयुज जस्तै जीएसएलभीले लगभग नौ टन तल्लो-पृथ्वी कक्षामा उठाउन सक्छ। यो अन्तिम पटक २०१९ मा भारतको चन्द्रयान-२ मुन मिसन प्रक्षेपण गर्न प्रयोग गरिएको थियो।
वनवेबले अहिलेसम्म ४२८ स्याटेलाइटहरु प्रक्षेपण गरेको छ, जुन ५० डिग्री उत्तर अक्षांश भन्दा माथि इन्टरनेट ब्रोडब्यान्ड कनेक्सनहरू प्रदान गर्न पर्याप्त छ। तथापि, सम्पूर्ण पृथ्वीमा कनेक्सनहरू डेलिभर गर्न सुरु गर्न ६५० वा सोमा पुग्न आवश्यक छ।
प्रकाशित: १२ बैशाख २०७९, सोमबार
