
काठमाडौं ।
पछिल्ला केही वर्षमा इन्टरनेटको प्रयोग निकै बढेको छ। युवा र वयस्कहरू बाहेक, इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूमा धेरै बालबालिका र किशोरहरू पनि छन्। एकातिर इन्टरनेटको प्रयोगले हाम्रो दैनिक जीवनलाई सहज बनाउँछ। अर्कोतर्फ यसबाट समाजमा प्रतिकूल असर पनि परिरहेको छ।
८ देखि १३ वर्ष उमेर समूहका ६० प्रतिशत बालबालिकाले अनलाइन सामग्री हेर्नुअघि सावधानी अपनाउनुपर्ने एक अध्ययनले दाबी गरेको छ। बेलायती अध्ययन रिपोर्टकाअनुसार यी बालबालिकाले आफ्नो उमेर समूह अनुसार अनलाइन सामग्री हेर्दैनन्।
अध्ययनका अनुसार २९ प्रतिशत बालबालिकाले सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो व्यक्तिगत जानकारी शेयर गरेका छन्। अनुसन्धानका अनुसार बालबालिकालाई इन्टरनेटमा के हेर्नु पर्ने र के हेर्न नहुने ? भन्ने कुरा बताउनुपर्छ। बालबालिकाले यी व्यक्तिगत जानकारीलाई साथी समूहमा च्याट मार्फत साझेदारी गर्ने गरेको देखिएको उल्लेख छ।
१० प्रतिशत बालबालिकाले एउटै पासवर्ड प्रयोग गर्ने
१० मध्ये ४ (लगभग ३७ प्रतिशत) बच्चाहरूले गेम खेल्दा आफूले खेलिरहेका मानिसहरूको बारेमा थाहा नभएको बताएका छन्। जबकि, ३ मध्ये १ (३२%) बालबालिकाले आफूले उमेर समूहका लागि उपयुक्त नभएको सामग्री हेरेको स्वीकार गर्छन्। प्रतिवेदनमा १० प्रतिशत बालबालिकाले इन्टरनेटमा एउटै पासवर्ड प्रयोग गर्ने गरेको पनि दाबी गरिएको छ। जबकि, २२ प्रतिशत बालबालिकाले आफ्नो लगइन विवरण अनलाइनमा सेयर गर्छन्।
इइफोनस्मार्ट डट को डट यूके (eephonesmart.co.uk) ले गरेको एक अनुसन्धानमा यस्तो जानकारीहरु खुलासा भएको हो। अनुसन्धान कम्पनीले यो अध्ययन नि:शुल्क अनलाइन कार्यक्रम अन्तर्गत गरेको हो, जसमा बालबालिकालाई अनलाइनमा सुरक्षित रहन टिप्स दिइएको छ।
शोधकर्ताले बालबालिकालाई अनलाइनमा हुने खतराबाट बचाउने पहिलो कदम भनेको बालबालिका र अभिभावकबीच सुरक्षित सम्बन्ध बनाउनु भएको र यसले गर्दा उनीहरूले आफ्नो अनलाइन गतिविधिबारे बुझ्न सक्ने दाबी गरेका छन्।
“अनलाइन सुरक्षाको वरिपरि बच्चाहरूका लागि त्यहाँ धेरै कुराहरू हुनु आवश्यक छ किनभने अभिभावकहरूसँग बच्चाहरूलाई आफैंलाई सिकाउने सबै उपकरण वा आवश्यक ज्ञान छैन,” बीटी र ईईका कर्पोरेट अफेयर्स एण्ड कम्युनिकेसन्सका प्रमुख म्याट सियर्सले भने, “यदि तपाईंका बच्चाहरूले अनलाइन हुनुको खतराहरू बुझ्छन् भने, यो तपाईं र तिनीहरूको अनलाइन गतिविधि दुवैसँग स्वस्थ र सुरक्षित सम्बन्ध छ भनी सुनिश्चित गर्नको लागि पहिलो कदम हो।”
८ देखि १३ वर्ष उमेर समूहका बालबालिका भएका ३०० अभिभावकमध्ये आधाभन्दा बढीले आफ्नो बच्चाको फेसबुक र इन्स्टाग्राम जस्ता सामाजिक सञ्जालमा खाताहरू रहेको थाहा भएको बताएका थिए।
प्रकाशित: ९ चैत्र २०७८, बुधबार