
काठमाडौं ।
जब मोबाइल टेक्नोलोजीको कुरा आउँछ, तपाईले यहाँ हरेक दिन केहि नयाँ शब्दहरू सुन्न पाउनुहुनेछ। विशेष गरी जब यो क्यामरा टेक्नोलोजीको बारेमा आउँछ, तब यो भन्न आवश्यक छैन।
मानिसहरू प्रायः धेरै शब्दहरूले अलमल्लमा पर्छन्। त्यहाँ मेगापिक्सेल, सेन्सर, एपर्चर, सटर स्पीड, वाइड एंगल, म्याक्रो, नाइट र अन्य धेरै शब्दहरू छन्। तर पछिल्लो समय यदि कुनै शब्द सबैभन्दा धेरै सुनिएको छ भने त्यो हो ओआईएस (OIS) र इमेज स्टेबलाइजेसन (Image Stabilization)। तर के तपाईलाई थाहा छ यो प्रविधि के हो र ओआईएस के हो? वा यो ओआईएसले के वा कसरी काम गर्छ?
ओआईएस भनेको के हो?
फोटो खिच्दा हात थोरै मात्र पनि हल्लियो भने तस्विर बिग्रन्छ। यदि हामीले सरल प्राविधिक भाषामा भन्यौं भने, यो धमिलो वा ब्लर हुन्छ। र मोबाइल फोटोग्राफी, जहाँ फोन हातमा लिनुहुन्छ र तस्विर क्लिक गर्दा यो गुनासो सबैभन्दा बढी हुन्छ । ट्राईपोडको तुलनामा हात बढी चल्छ। यो समस्या रातिको समय वा जुम प्रयोग गर्दा झन् बढ्छ। यस्तो अवस्थामा, ओआईएस यस्तो प्रविधि हो जसले तपाईलाई हात हल्लाउँदा मात्र स्पष्ट तस्बिर र भिडियो बनाउन मद्दत गर्दछ। यो स्टेबलाइजेशन अर्थात स्थिरता कायम राख्छ।

अब ओआईएस टेक्नोलोजीमा आउँदैछौं, र ओआईएस भनेको अप्टिकल ईमेज स्टेबलाइजेसन हो। हार्डवेयरमा आधारित, यो क्यामरामा एक प्रविधि हो जसले क्यामरालाई अनावश्यकरुपमा हल्लाईएको बेलामा क्यामरालाई फिजिकल मुभ गरेर सर्दै मुभमेन्टलाई समायोजन गर्न मद्दत गर्दछ।
तपाईंले क्यामरा साँच्चै चल्छ कि भनेर बुझ्नुभयो होला। हो, साँच्चिकै ओआईएसमा, क्यामरामाको यस्तो फंगसन हुन् छ कि यो कुनै पनि हल्का झटकाद्वारा समायोजित हुन्छ।
यसको सबैभन्दा बढी लाभ तपाईले रातिको समयमा पाउनुहुनेछ। क्यामराले प्रकाशसँग मिलेर फोटो बनाउँछ। रातको समयमा लाइट मधुरो हुन्छ र फोटो क्लिक गर्दा र त्यस समयमा हात हल्लाउँदा प्रकाश कैद गर्न केहि समय लाग्छ। यस्तो अवस्थामा, ओआईएसले तपाईंलाई यो हातको चाललाई समायोजन गरेर राम्रो परिणाम दिन मद्दत गर्दछ।
कसरी गर्छ काम?
ओआईएसमा एउटा सानो जाइरोस्कोप हुन्छ जसले हातको चाल पत्ता लगाउँछ र क्यामरालाई विपरित दिशामा लैजान्छ। यसमा एक्युएटर्स अर्थात् मोटर रहेको हुन्छ जसले रियल टाइममा हातको मुभमेन्ट पत्ता लगाउँछ र त्यही अनुसार क्यामरा समायोजन गर्छ। यदि तपाईंको हात संयोगवश तल झर्यो भने, क्यामरा माथिको स्तरमा रहनेछ, र यदि हात दायाँ तिर सर्यो भने, क्यामरा बायाँ तिर सर्नेछ। यसरी आईओएसले तपाईलाई उत्कृष्ट तस्बिर र भिडियो खिच्नको लागि एकदम स्थिर बनाउँछ।
ओआईएसको क्षमता प्लस/माइनस मार्फत मापन गरिन्छ। उदाहरणको लागी कुनै एक ओआईएसले १७ डिग्री वा २०डिग्री+/- मा स्थिरीकरण/स्टेबलाइजेशन समायोजन गर्न सक्छ। यसको क्षमता फोन अनुसार फरक हुन्छ। तर यो निश्चित रूपमा भन्न सकिन्छ कि आईओएसले साना मुभहरू मात्र समायोजन गर्दछ, ठूला गतिबिधीहरू होइन।

ओआईएस र ईआएस बीच के भिन्नता छ?
हामीले उल्लेख गरेअनुसार ओआईएस भनेको अप्टिकल इमेज स्टेबलाइजेसन हो जुन हार्डवेयरमा आधारित टेक्नोलोजी हो। फोनमा ओआईएसको लागि छुट्टै कम्पोनेन्टहरू हुन्छन् जसले तस्बिर र भिडियोलाई स्थिर बनाउँछ।
जबकि ईआएस भनेको इलेक्ट्रोनिक इमेज स्टेबलाइजेशन हो जुन सफ्टवेयरमा आधारित प्रविधि हो। फोन कम्पनीहरूले कुनै हार्डवेयरको मद्दतले नभईकन सफ्टवेयरको मद्दतले मात्र तस्विरलाई स्थिर बनाउने प्रयास गर्छन्।
यदि यी दुईलाई तुलना गर्ने हो भने, ओआईएस सबैभन्दा राम्रो मानिन्छ। त्यसैले आजकल फोटोग्राफीको क्रममा यो प्रविधिको बढी चर्चा हुन्छ। तपाईंले ओआईएस आधारित क्यामरा फोनहरू किन्ने प्रयास गर्नुहोस्। तर यी केहि महंगा हुन सक्दछन्।
प्रकाशित: १ फाल्गुन २०७८, आईतवार